Mustafa Kemal’in en zor gecesi

Emin Çölaşan Rahmi Turan Necati Doğru Saygı Öztürk Ege Cansen Yekta Güngör Özden Sultan Uçar Öner Döşer Güney Öztürk Naim Babüroğlu Ozan Bingöl Yazarlar - Naim Babüroğlu Abone Ol Yayınlanma: 26 Nisan 2026 Mustafa Kemal’in en zor gecesi Naim Babüroğlu Facebook ile paylaş Messenger ile gönder E-posta ile gönder Yazıları büyüt Yazıları küçült Standart boyut 19’uncu Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal, Arıburnu bölgesine çıkan düşmanı denize dökmek amacıyla, 25 Nisan 1915 gecesi de taarruza devam etti. 25 Nisan gündüz koşullarında, taarruz başarılı bir şekilde gelişmişti. Ancak, 25/26 Nisan 1915 gecesi, 77’nci Alay’ın disiplinsizliği ve dağılması sonucu birlikler ilerleyemedi. 19’uncu Tümen’e bağlı 57, 72 ve 77’nci alaylar vardı. CEPHEDEN KAÇAN ALAY Arıburnu muharebelerinde, 19’uncu Tümen’in 72’nci ve 77’nci alayları komuta heyetini çok yorar. Özellikle, 77’nci Alay’ın erleri firar eder, dağılır ve muharebeleri olumsuz etkiler. Kolordu Kurmay Başkanı Yarbay Fahrettin Altay, anılarında şöyle yazar: “Mustafa Kemal, Eceabat’a gider gitmez beni telefonla aradı: ‘Aman Başkan Bey, Komutan Paşa’dan rica edelim; bana verilen 72 ve 77 numaralı alaylar Arap’tır... Eğitimleri de azdır. Bunları geri alsınlar, halis Türk delikanlıları olan ve eğitimleri oldukça ilerlemiş bulunan benim eski depo alayımı göndersinler.’ Tehlikeli bir bölgeye, böyle değersiz askerlerin gönderilmesine şaşmış ve Başkomutan Vekili’ne (Enver Paşa) yazmıştık. Aldığımız cevap şu oldu: ‘Artık değiştirilemezler. Çalışıp eksikliklerini tamamlasınlar.”  ÇADIRDA SAKLANDILAR Fahrettin Altay, “10 yıl Savaş ve Sonrası” adlı anılarında, ibretlik bir olayı kaleme alır: “Vadi, cepheden gelen yaralılarla dolmaya başladı. İlerimizdeki 77’nci Alay’ın...