İran 'yeni nesil silahını' kullandı: Süper güç olmadan dünyaya gösterdi... ABD ve Çin ile aynı yolda

ABD ve İsrail'in saldırılarına İran'ın füzeler ve insansız hava araçlarıyla başlayan savaşa, varılan geçici ateşkes ile ara verildi.The Wall Street Journal’ın analizine göre, İran son gelişmelerle birlikte “süper güç olmadan da ekonomik savaş yürütülebileceğini” dünyaya gösterdi. Analizde, ABD ile varılan geçici ateşkese rağmen, küresel ekonomideki gerilimin kalıcı bir döneme işaret ettiği ifade edildi.HÜRMÜZ BOĞAZI: YENİ NESİL SİLAHAnalizde, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün, modern dünyada ekonomik gücün nasıl bir silaha dönüşebileceğini ortaya koyduğu vurgulandı. İsrail ile yaşanan çatışmalar sırasında kritik enerji koridorunun kapanması, petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkardı. Bu durum, küresel enerji arzının adeta “fidye” aracı olarak kullanılması şeklinde yorumlandı.TRUMP’TAN ŞARTLI ATEŞKESABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi kabul ederken Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını şart koştuğu belirtildi. Trump ayrıca ABD ordusunun hedeflerine ulaştığını açıkladı.Ancak Tahran yönetimi, boğazdan geçecek gemilerden ücret almayı planladığını duyurdu. Bu adım, İran’ın bölgeyi uzun vadeli bir baskı unsuru olarak kullanacağının sinyali olarak değerlendirildi.“STRATEJİK VAZGEÇİLMEZLİK” DÖNEMİUzmanlara göre küresel ekonomi yeni bir döneme giriyor. Ülkeler artık yalnızca askeri değil, ekonomik araçlarla da güç mücadelesi veriyor.Jeoekonomi Enstitüsü’nden Andrew Capistrano bu durumu şu sözlerle özetledi:“Bu caydırıcılığı sağlamak için, ‘ihtiyacımız olanı kesmeyin’ diyebilmek adına, ‘Ben sizin ihtiyacınız olanı kesebilirim’ diyebilmelisiniz.” ABD VE ÇİN MODELİ: İRAN AYNI YOLDAAnalizde, İran’ın aslında ABD ve Çin’in uzun süredir uyguladığı ekonomik baskı yöntemlerini benimsediği ifade edildi.ABD, dolar sistemi ve yaptırımlarla küresel baskı kuruyorÇin, nadir toprak elementleri üzerinden kritik tedarik zincirlerini kontrol ediyorİran ise coğrafi avantajını kullanarak enerji yolları üzerinden benzer bir güç oluşturuyor. KÜRESEL EKONOMİDE YENİ RİSK: MALİYETLER ARTACAKEkonomistler, ekonomik silahların yaygınlaşmasının küresel ticarette daha fazla dalgalanma yaratacağını ve maliyetleri artıracağını belirtti.WSJ'deki analize göre ekonomistler, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere ücret getirilmesi halinde petrol fiyatlarının daha da yükselebileceğini ifade etti.“ROLLER TERSİNE DÖNDÜ”Ekonomist Paul Sheard, küresel sistemdeki dönüşümü çarpıcı sözlerle anlattı:“Küreselleşmenin en parlak döneminde ekonomistler direksiyonun başındaydı, ulusal güvenlik yetkilileri arka koltuktaydı. Şimdi roller tersine döndü.”Sheard, bu değişimin açık çatışma riskini artırabileceği uyarısında bulundu. YENİ DÜNYA DÜZENİ: MASADA OLAN KAZANACAKUzmanlara göre artık güç dengesi, küresel tedarik zincirlerinde söz sahibi olmakla belirleniyor.Eski ABD Ticaret Bakanlığı yetkilisi Emily Benson, bu durumu şöyle özetledi:“Güç masasında yer almak için başkalarını size bağımlı hale getirmeniz gerekiyor. Masada olmayanlar menüde kalır.”EKONOMİK SAVAŞ KALICI OLABİLİRThe Wall Street Journal analizine göre, ABD ile İran arasında geçici ateşkes sağlansa da ekonomik savaş yeni dönemin kalıcı gerçeği olacak.Hürmüz Boğazı krizi, artık sadece askeri değil, ekonomik hamlelerin de küresel dengeleri belirlediğini bir kez daha gözler önüne serdi. Gözden Kaçmasın İran basını: Tahran yönetimi müzakere şartını açıkladı... Trump'tan Hürmüz tepkisi: Bu aramızdaki anlaşmaya aykırı Haberi görüntüle