İran Hürmüz’ü yeniden kapattı
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) yetkilileri, dün Tesnim Haber Ajansı’na yaptıkları açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tüm geçişlere kapatıldığını bildirdi. DMO’nun bu adımı, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin cuma günü boğazın tüm ticari geçişlere açıldığını açıklamasından sonra ABD Başkanı Donald Trump’ın, geçtiğimiz hafta İran limanlarına yönelik başlattığı askeri kuşatma ve ambargoyu, ateşkes sonrası nihai anlaşmaya ulaşılana kadar sürdüreceğini bildirmesinin ardından geldi. Taraflar, 8 Nisan’da iki hafta sürecek bir ateşkes ilan etmişti. Ateşkes süresinin dolmasına 4 gün kala yükselen gerilim son dönemde savaşın tamamen sona ermesi yönünde güçlenen umutları kırıyor.
GEMİLERE ATEŞ AÇILDI
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapatmasının ardından, enerji nakliyatı piyasasını takip eden Tanker Tacks inter sitesinin verdiği bilgiye göre, boğazdan geçmeye çalışan iki Hint gemisine ateş açıldı. Ateş açılan gemilerden birinin İki milyon varil petrol taşıyan dev bir tanker olduğu aktarıldı. 23 geminin ise DMO tarafından yapılan uyarıların ardından boğaza girmeden döndüğü ifade edildi. İngiltere Deniz Operasyonları Kurulu, gemilere DMO’ya ait hücum botlar tarafından ateş açıldığı bilgisini verdi. Gelişmelerin ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, savaş helikopterlerinin Hürmüz üzerinde devriye uçuşlarına başladığı bildirildi.
TRUMP BASKI ARACI OLARAK KULLANIYOR
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın cuma günü Hürmüz Boğazı’nı açma kararının ardından “İranlılar, bundan sonra hiçbir şekilde boğazı kapatmayacaklarını söylediler” diyerek anlaşmanın yakın olduğunu bildirmişti. Buna rağmen Trump, geçtiğimiz haftadan beri İran limanlarına yönelik uygulanan kuşatma ve ambargonun “nihai anlaşma olana kadar” süreceğini açıklamıştı. Uzmanlar, Trump’ın ambargo kozunu müzakerelerde baskı aracı olarak kullanmak istediğine dikkat çekiyor. DMO’nun dün yeniden Hürmüz Boğazı’nı kapatması ise Trump’a rest şeklinde nitelendiriliyor. İran cephesi, Trump’ın ambargo kozuna karşı müzakereler öncesi elinin güçlü olmasını istiyor.
ATEŞKES UZATILMAYABİLİR
İran ile ABD arasında, 8 Nisan’da iki haftalık ateşkes ilan edilmesinden sonra başlayan müzakerelerde ilerlemeler kaydedilse de Trump’ın tehdit dilini terk etmemesi dikkat çekiyor. ABD Başkanı, dün gazetecilere yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın bundan sonra kesinlikle kapanmayacağını iddia etti. Açıklamasında, diplomatik sürecin başarısız olması durumunda askeri seçeneklerin masada olduğunu vurgulayan Trump, “uzlaşma sağlanamaması durumunda bu tahliye işlemini dostane olmayan ve çok daha farklı yöntemlerle hayata geçireceklerini” belirtti. Trump ayrıca, süresinin dolmasına 4 gün kalan ateşkes hakkında da müzakerelerden sonuç alınamaması halinde süreyi uzatmayabileceklerini dile getirdi.
HAMANEY: DÜŞMANI YENMEYE HAZIRIZ
Gerilimin artmasının ardından İran dini lideri Ayetullah Mucteba Hamaney tarafından yayınlanan açıklamada, İran’ın barışa da savaşa da hazır olduğu vurgulanırken, “Kuvvetlerimiz düşmanı bir kez daha yenilgiye uğratmak için hazır” denildi. Trump’ın açıklamalarına yanıt ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’tan geldi. Kalibaf, Trump’ın sık sık sosyal medyadan yaptığı açıklamalara atıf yaparak, “Hürmüz Boğazı ile ilgili düzenlemeler sosyal medyada değil sahada yapılır” diye konuştu. Trump’ın sosyal medyadan yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin süreçle ilgili 7 kez yalan söylediğini belirten Kalibaf, "Savaşta bu yalanlarla kazanmadılar ve müzakerelerde de bir yere varamayacaklar" değerlendirmesini yaptı.
İRAN MASAYA OTURMAYACAK
Restleşme şiddetlenirken ateşkesin sona ermesine az bir zaman kala ikinci tur müzakerelerin yapılıp yapılmayacağına ilişkin tartışmalar da sürüyor. CNN’de yer alan haberde, yeni oturumun 20 Nisan Pazartesi (yarın) günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacağı iddia edildi. Tesnim Haber Ajansı’na bilgi veren İranlı üst düzey yetkililer ise ABD tarafına müzakerelerin ikinci oturumuna heyet gönderilmeyeceğinin iletildiğini bildirdi. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ise iki ülke arasındaki gerilimi düşürmek için çabaladıklarını ifade etti.
Savaşa devam hazırlığı
Ateşkesin bitimine az bir süre kala taraflar yeniden savaş düzenine döneceklerinin sinyallerini verdi. İran Devrim Muhafızları'ndan "ABD'nin uyguladığı deniz ablukası kalkana kadar Hürmüz Boğazı kapalı kalacak" açıklaması gelirken ABD Başkanı Trump'ın, Hürmüz'ün yeniden kapatılması ve İran ile müzakereleri değerlendirmek üzere Beyaz Saray'da toplantı düzenlediği öğrenildi. Ayrıca Amerikan tarafı bölgeye çok sayıda uçak gönderdi. Uçakların çoğunluğunu C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturuyor. En az 8 nakliye uçağının Orta Doğu'ya hareket ettiği bildirildi.
İran'dan ABD'nin deniz ablukasına Hürmüz Boğazı tehdidi
Hürmüz Boğazı'na ilerleyen gemiler geri dönüş yaptı: ABD taahhüdünü yerine getirmedi
