İran ABD müzakeresinde çıkmaz: İki taraf da hayır dedi

Dünya, ABD-İran arasındaki müzakere sürecini yakından izliyor. İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Tahran, ABD'nin saldırıların sonlandırılması için önerdiği metne cevabını arabuluculara iletti. Tahran, Washington'un taslak önerisine ilişkin cevabını Pakistan üzerinden iletti. Cevaba ilişkin ayrıntılar İran ve ABD basınına farklı şekilde yansıdı. İran medyasında, ABD'nin teklifinin Tahran'ın Trump'ın aşırı taleplerine teslim olması anlamına geldiği vurgusu yapıldı; teklifin Tahran yönetimi tarafından reddedildiği belirtildi. İran'ın yarı resmi haber ajansı TASNİM'e göre Tahran'ın taleplerinden biri Hürmüz Boğazı'ndaki Amerikan ablukasının kaldırılması. Buna ek olarak savaşın tüm cephelerde derhal sona erdirilmesi ve saldırmazlık garantisi de taleplerin arasında yer alıyor. İran, petrol satışını yasaklayan yaptırımların 30 günlük süre içinde sona ermesini de talep etti. Bunların yanı sıra İran'ın karşı teklifinde ABD'nin savaş tazminatı ödemesi ve İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınması gibi maddelerin de yer aldığı bildirildi. ABD basını ise Tahran'ın deniz ablukasının kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe aşamalı olarak yeniden açılmasını teklif ettiğini öne sürdü. Öte yandan İran'ın uranyum zenginleştirmeyi ABD'nin önerdiği 20 yıllık moratoryumdan daha kısa bir süre için askıya almaya hazır olduğu bildirildi; nükleer tesislerini ortadan kaldırmayı ise reddetti. Bloomberg'e göre İran'ın son teklifi, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmını seyreltmeyi ve geri kalanını üçüncü bir ülkeye göndermeyi içeriyor; ancak müzakerelerin başarısız olması halinde bu uranyumun geri iade edileceğine dair garanti talep edildi. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın sunduğu teklifi Truth Social hesabından yaptığı paylaşımla "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Trump ayrıca Axios muhabiri Barak Ravid ile yaptığı telefon görüşmesinde Tahran yönetiminin yanıtının "değersiz" olduğunu söyledi. Trump, İran'ın 47 yıldır ABD ile oyun oynadığını ileri sürerek eski Başkan Barack Obama'nın İran ile imzaladığı Nükleer Anlaşmayı da İran'ın bir başarısı olarak nitelendirdi. Trump, İran ile anlaşmaya varılmaması halinde "Özgürlük Projesi" operasyonunu daha kapsamlı biçimde yeniden başlatabileceklerini belirterek "Bu durumda 'Özgürlük Projesi +' olur" uyarısında bulundu. Trump ayrıca İran'ın uranyumunun yerini uzaydan tespit ettiklerini, İran'ın oraya yaklaşması durumunda vuracaklarını da açıkladı. İran tarafı Trump'ın tepkisine karşı "Hedefimiz Trump'ı memnun etmek değil" açıklamasını yaptı. Süreçte İsrail gölgesi de belirginleşiyor. Netanyahu'nun, İran'ın nükleer programını tamamen sonlandırmayan hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini Washington'a ilettiği öne sürüldü. Kaynaklara göre Tel Aviv, Tahran'ın bu süreci zaman kazanmak için kullandığı uyarısını da yaptı. ABD Donanması'nın bugüne kadar İran limanlarına giriş-çıkış yapmaya çalışan 57 ticari gemiyi farklı rotalara yönlendirdiği, 4 gemiyi ise devre dışı bıraktığı açıklandı. Wall Street Journal, yeni görüşme turununun Pakistan'ın başkenti İslamabad'da "en erken gelecek hafta" yeniden başlayabileceğini yazdı.