80 bin metrelik devasa beton yapının sırrı açığa çıktı: Asıl amacı çok farklıymış

Sicilya'nın vahşi doğasında, Toskana'nın yeşil tepelerini andıran bir manzaranın ortasında, insanı dehşete düşüren ve aynı zamanda büyüleyen devasa bir beton örtü uzanıyor. Bu, sıradan bir sanat eseri değil; bir kasabanın mezar taşı. "Cretto di Burri" veya "Büyük Yarık" olarak bilinen bu yapı, 1968 yılında meydana gelen feci Belice depreminde yerle bir olan eski Gibellina kasabasının kalıntıları üzerine inşa edilmiş dünyanın en büyük arazi sanatı (land art) projelerinden biri. 15 Ocak 1968 gecesi saat 03.01’de Sicilya, modern tarihinin en büyük felaketlerinden birini yaşadı. 6.4 büyüklüğündeki Belice depremi, Gibellina kasabasını saniyeler içinde yerle bir etti. Geride sadece toz, duman ve enkaz altında kalan hayatlar kaldı. Devlet, bölgeyi tamamen tahliye edip halka "gitmeleri için" tek yönlü bilet teklif etti; ancak Gibellina halkı şehri terk etse de ruhunu orada bırakmadı. Yıkıntılar Üzerine Dökülen Dev Bir Mühür 1980'lerde ünlü sanatçı Alberto Burri, yıkıntıların arasından yükselen acıya sıra dışı bir yanıt verdi: Kasabayı temizlemek yerine, olduğu gibi betona gömmeyi önerdi. Burri, kasabanın yıkıntılarını dev bloklar halinde çevreledi ve üzerlerine tonlarca beton döktü. Bugün oraya gittiğinizde gördüğünüz şey, bir kasabanın beton dökülerek dondurulmuş halidir. Beton blokların arasındaki derin yarıklar, depremden önce insanların yürüdüğü, çocukların oyun oynadığı gerçek sokakların tam yerini temsil ediyor. Bu labirentte yürürken, baş hizanıza kadar çıkan beton duvarların altında bir zamanlar mutfakların, yatak odalarının ve akşam yemeği yenen masaların olduğunu bilmek sarsıcı bir deneyim sunuyor. Modern Bir Pompeii: Ama Bu Kez Kül Değil, Beton M.S. 79'da Pompeii volkanik küllerle nasıl donup kaldıysa, Gibellina da 20. yüzyılın mühendisliğiyle taşa dönüştü. Burası İtalya'nın en hüzünlü açık hava müzesi. Bazı noktalarda betonun hafifçe şiştiğini görüyorsunuz; bunlar, altındaki yıkıntının çok büyük olması nedeniyle betonun üstünü tamam...